Tanım ve kapsam
Yapı geçerliği (İngilizce: construct validity; Almanca: Konstruktvalidität). Yapı geçerliği, bir ölçümden yapılan yorumun ölçülmek istenen psikolojik yapıyla ne kadar tutarlı olduğuna dair kanıtların bütünüdür. Kaygı, öz şefkat veya dikkat gibi kavramlar doğrudan tek bir nesne gibi gözlenmez; çeşitli göstergelerle değerlendirilir. Yapı geçerliği tek bir sayıdan ibaret değildir; kuramsal beklentiler, ilişkiler ve alternatif açıklamalar birlikte incelenir.
Örneğin “sınav kaygısı” ölçtüğünü iddia eden bir ölçeğin, önceden tanımlanmış ilişkiler göstermesi beklenir: sınav durumuna yönelik endişeyle belirli yönde, konu dışı özelliklerle daha zayıf yönde bağlantılar öngörülebilir. Araştırmacı bu hipotezleri veri toplama öncesinde belirleyebilir. Faktör analizi bir kanıt türüdür ama tek başına yapının tamamını doğrulamaz. Yapının kültürler veya yaş grupları arasında aynı anlama gelip gelmediği de ayrıca önemlidir.
Somut örnek
Bir ölçek “öz güven” adı taşıyor olsa bile maddeleri ağırlıkla sosyal dışadönüklüğü soruyorsa, yüksek iç tutarlılık gösterse dahi iddia edilen yapıyı temsil etmeyebilir.
Bir ölçeğin güvenilir olması onun doğru yapıyı ölçtüğünü kanıtlamaz. “Ölçüm tutarlı” ile “yapılan yorum geçerli” ayrı sorulardır.