Makaleler yayımlandığında burada görünecek. Yönetici iseniz yayın durumunu yayın merkezinden kontrol edin.
Genellikle hayır. Araştırmalar ertelemeyi çoğu zaman bir işin yarattığı sıkıntı, kaygı ya da başarısızlık korkusuyla baş etmenin kısa vadeli bir yolu olarak ele alıyor. Bu yüzden yalnızca “daha disiplinli ol” demek çoğu zaman yetmez.
Bunu söylemek için yeterli kanıt yok. Bazı araştırmalar yoğun kullanımla daha yüksek yalnızlık arasında ilişki buluyor; ancak bu ilişki neden-sonuç anlamına gelmiyor ve kullanım biçimine göre değişebiliyor.
Hareketin depresif belirtilere iyi gelebileceğine dair kanıtlar var; ancak yürüyüş tek başına bir tedavi planının yerini tutmaz. Belirtiler günlük hayatı etkiliyorsa bir ruh sağlığı uzmanıyla görüşmek gerekir.
Kişiden kişiye değişiyor. Laboratuvar deneylerini birleştiren bir meta-analiz, stres sonrası toparlanmada genel ve anlamlı bir etki bulmadı; müzik türü ve seçimi kimin yaptığı gibi ayrıntılar sonucu etkileyebiliyor.
Uzun süreli hatırlama için kendini sınamak genellikle daha güçlü. Defteri kapatıp hatırlamaya çalışmak zorlayıcı hissettirse de bilginin daha kalıcı olmasına katkı sağlayabiliyor.
Çalışmayı tek oturuma sıkıştırmak kısa vadede işe yarasa da, aynı süreyi günlere yaymak uzun süreli hatırlamayı daha iyi destekliyor. Buna aralıklı tekrar deniyor.
Mit
Beyin görüntüleme çalışmaları, gün içinde beynin neredeyse tüm bölgelerinin farklı görevlerde etkin olduğunu gösteriyor. “Yüzde 10” iddiası bilimsel bir bulguya dayanmıyor.
Mit
Erteleme çoğu zaman tembellikten çok, bir işin yarattığı rahatsız edici duygulardan kaçınmakla ilişkili. Bu yüzden çözüm de yalnızca irade değil, duygularla baş etmeyi içeriyor.
Kısmen doğru
Yürürken konuşmak gibi otomatik işlerde mümkün. Dikkat gerektiren iki işte ise beyin aralarında geçiş yapar; hata ve zaman kaybı artabilir.
Almanya’da 2020 kapanmaları öncesinde ve sırasında toplanan verilerde, sosyal medya kullanımı arttıkça katılımcıların bildirdiği yalnızlık da daha yüksekti. Görüntülü görüşme gibi daha zengin iletişim biçimlerinin bu tabloyu hafifletebileceğine dair işaretler görüldü.
Sınır: Sıra dışı bir dönemde yapılan, ilişkiyi inceleyen bir çalışma; sosyal medyanın herkesi yalnızlaştırdığını kanıtlamıyor.
Sağlıklı genç katılımcılarla yapılan küçük bir rastgele kontrollü çalışmada, üç gün süren kısa ve sesli yönlendirmeli farkındalık uygulaması sonrasında beden duyumlarına yönelik farkındalıktaki artışın kaygıdaki azalmayla ilişkili olabileceği görüldü.
Sınır: Örneklem küçük ve sağlıklı katılımcılardan oluşuyor; sonuç kaygı bozuklukları için tedavi kanıtı değildir.
2025 tarihli kapsamlı bir derleme, son on yılın meta-analizlerini ve olası biyolojik mekanizmaları değerlendirdi. Hareket ve egzersizin olumlu etkilerine dair kanıtlar bulundu; etkinin beyinde hangi yollarla oluştuğu ise henüz net değil.
Sınır: Ortalama sonuçlar herkes için aynı etkiyi göstermez; egzersiz bir tedavi planının yerine geçmez.
Bir araştırmayı nasıl okumalı? Araştırma okuryazarlığı rehberi