Tekrarlanabilirlik nedir?
Tekrarlanabilirlik (İngilizce: reproducibility; Almanca: Reproduzierbarkeit). Tekrarlanabilirlik, burada aynı veri, analiz adımları ve kod kullanıldığında tutarlı hesaplama sonuçlarına yeniden ulaşılabilmesini anlatır. Ulusal Akademiler raporu bu anlamı “hesaplamalı yeniden üretilebilirlik” için kullanır. Türkçe kaynaklarda terimlerin farklı kullanımları bulunabilir. Bu nedenle yalnız sözcüğe değil, araştırmacıların tam olarak neyi tekrar ettiğine bakmak gerekir.
Kavramı anlamak
Bir çalışmanın grafiklerini ve tablolarını aynı veriyle yeniden hesaplamak, yeni katılımcılarla aynı psikolojik olgunun tekrar gözlenmesiyle aynı işlem değildir. Birincisi veri temizliği, kod sürümleri, dışlanan gözlemler ve yazılım ayrıntıları hakkında şeffaflık gerektirir. Araştırmacı veriyi paylaşamıyorsa gizlilik sınırları içinde işlem basamaklarını ve kullanılabilecek örnek kodu açıklaması yardımcı olabilir.
Bir araştırmacı herkesin erişebildiği anonim bir veri kümesi ve R koduyla beş şekil yayımlar. Başka biri aynı kodu çalıştırıp aynı sayılara ulaştığında çalışmanın hesaplamalı tekrarlanabilirliği desteklenmiş olur.
Sonuçların aynı veriden yeniden elde edilmesi, veri toplama yönteminin veya teorik açıklamanın doğru olduğunu kanıtlamaz. Farklı disiplinler “tekrarlanabilirlik” sözcüğüne başka anlamlar verebilir.
Kaynakça
- National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine (2019). Reproducibility and Replicability in Science. Kaynağı aç