Tanım ve kapsam
İngilizce karşılığı: social norm; Almanca karşılığı: soziale Norm. Sosyal norm, bir grupta hangi davranışların yaygın olduğu veya uygun görüldüğü hakkındaki ortak beklenti ve algılardır. Sınıfta söz almak, toplantıda sırayla konuşmak ya da ortak alanı temiz bırakmakla ilgili normlar bulunabilir. Araştırmalarda insanların gerçekten ne yaptığıyla ne yapılmasını onayladığı birbirinden ayrılır.
Cialdini ve arkadaşları, betimsel normları “çoğu insan ne yapıyor?” sorusuyla, buyurucu normları ise “çoğu insan neyi onaylıyor?” sorusuyla açıklar. Bu iki algı her zaman aynı yöne işaret etmez. Örneğin bir çevrede herkes geç kalıyor olabilir ama zamanında gelmek yine de onaylanan davranış olabilir. Normlar yasalarla da eş anlamlı değildir: bazen yazılı bir kural olmadan işler, bazen de yazılı kurallarla çelişebilir. Sosyal davranış araştırmalarında normun hangi anda kişinin dikkatinde olduğuna bakmak önemlidir. Bu ayrım öğrenci topluluklarında, işyerlerinde ve çevrim içi gruplarda görülen gündelik davranışları anlamaya yardımcı olur.
Kütüphanede yüksek sesle telefonla konuşmamak yazılı bir uyarıdan önce de ortak beklenti olabilir. İnsanlar bu beklentiyi çevredekilerin sessizliğinden ve rahatsızlık işaretlerinden öğrenebilir. Ancak tek bir kişinin davranışı bütün grubun normunu göstermez.
“Çoğunluk yapıyor, demek doğru” sonucu norm tanımı değildir. Bir davranışın yaygın olması onun etik olarak uygun olduğu anlamına gelmez. Ayrıca bir grubun içinde birden çok ve çatışan norm bulunabilir; normu ölçmeden herkesin aynı düşündüğü varsayılamaz.