Sabit zihniyet nedir?
Sabit zihniyet (fixed mindset): zekâ veya yetenek gibi özelliklerin büyük ölçüde değişmez olduğunu düşünme eğilimini ifade eder. “Matematiğe yatkın değilim; çalışsam da olmaz” cümlesi buna örnek olabilir. İnsanların bütün konularda tek bir zihniyete sahip olması gerekmez. Belirli bir alandaki inanç, deneyimlere ve alınan geri bildirime bağlı olarak değişebilir.
Sabit ve gelişim zihniyeti kavramları, öğrencilerin yetenek hakkında düşündüklerini tanımlamak için kullanılır. Bunlar tanı kategorileri değildir. Bazı öğrenciler müzik konusunda gelişime inanırken matematikte katı bir inanç taşıyabilir. Hangi inancın hangi davranışa yol açtığını anlamak için görev zorluğu, fırsatlar ve geçmiş deneyimler birlikte değerlendirilmelidir.
Sabit zihniyet ile belirli bir sınavdan sonra yaşanan umutsuzluk aynı şey değildir. Öğrencinin yeteneğin değişebilirliğine ilişkin daha kalıcı inançları, farklı soru ve koşullarda incelenebilir. Bir olumsuz cümleyi tek başına kalıcı kişilik özelliği saymamak gerekir.
Bir öğrenci bir sınavdan sonra “Ben zaten dil öğrenemem” der; sonraki hafta uygun bir çalışma yöntemiyle küçük ilerleme fark edince fikri yumuşayabilir.
Sabit zihniyet etiketiyle kişiyi suçlamak veya “doğru düşünürsen her şey mümkün” demek bilimsel bir yaklaşım değildir.
Kaynak
- Sisk, V. F., Burgoyne, A. P., Sun, J., Butler, J. L. ve Macnamara, B. N. (2018), To What Extent and Under Which Circumstances Are Growth Mind-Sets Important to Academic Achievement? Two Meta-Analyses. https://doi.org/10.1177/0956797617739704