Tanım ve kapsam
Madde güçlüğü (İngilizce: item difficulty; Almanca: Itemschwierigkeit). Madde güçlüğü, bir test sorusunun yanıtlanmasının ne kadar kolay veya zor olduğunu açıklayan ölçme terimidir. Klasik başarı testlerinde çoğu zaman doğru yanıt oranıyla ifade edilir; oran yükseldikçe soru daha kolaydır. Madde tepki kuramında ise güçlük, belirli yanıt olasılığına karşılık gelen özellik düzeyini belirtir. Bu iki hesaplama aynı şey değildir.
Yüz kişinin katıldığı kurgusal bir sınavda bir soruyu 80 kişi doğru yanıtladıysa klasik madde güçlük indeksi 0,80’dir; buna “kolay madde” denebilir. Ancak madde tepki kuramı ile inceleniyorsa güçlük parametresi katılımcının gizil beceri düzeyiyle ilişkilidir. Likert tipi tutum ölçeklerinde “doğru cevap” olmadığı için klasik başarı testi mantığını doğrudan aktarmak uygun değildir. Maddenin kapsamı ve testin hedefi yorumun parçasıdır.
Somut örnek
Seçme sınavında çok zor bir soru yararlı olabilir; temel yeterliliği ölçen sınıf içi yoklamada aynı zorluk düzeyi amaçla uyuşmayabilir.
Güçlük katsayısının yüksek olması her zaman “zor soru” demek değildir. Klasik doğru yanıt oranı için bunun tersi geçerlidir.