İşbirlikli oyun nedir?
İşbirlikli oyun (cooperative play; Almanca: Kooperationsspiel): çocukların ortak bir oyun hedefi etrafında roller, kurallar ve eylemler üzerinde karşılıklı düzenleme yapmasıdır. Birlikte tren yolu kurup trenleri sırayla yürütmek buna örnektir. Bu oyun bazen anlaşmazlık ve pazarlık içerir. Her anlaşmazlık başarısızlık sayılmaz; çocukların farklı istekleriyle başa çıkmayı denedikleri bir bağlam olabilir.
İşbirliğinde yalnız aynı oyuncağı paylaşmak değil, etkinliği birlikte sürdürmek de önemlidir. Çocuklar kimin hangi görevi üstleneceğini konuşabilir, kuralları değiştirebilir ve yeni bir arkadaş geldiğinde oyunu yeniden düzenleyebilir. Bu beceriler gelişir, fakat bütün çocuklar her durumda uyumlu davranmak zorunda değildir.
İşbirlikli oyunun varlığını yalnız “çocuklar yan yana” gözleminden çıkarmayız. Ortak hedefin sürdürülmesi, rollerin paylaşılması ve karşılıklı kararların oluşması daha ayırt edicidir. Bazı oyunlarda tek bir lider olması da mutlaka olumsuz bir durum anlamına gelmez.
Üç çocuk kartondan uzay gemisi yapar: biri kanatları keser, biri pencereleri çizer, üçüncüsü “görev” sırasında hangi koltuğun kaptana ait olacağını önerir.
İşbirlikli oyun, hiç tartışmamak anlamına gelmez. Anlaşmazlığı nasıl ele aldıkları da etkileşimin parçasıdır.
Kaynak
- Mildred B. Parten (1932), Social participation among pre-school children. https://doi.org/10.1037/h0074524