Tanım ve kapsam
İngilizce karşılığı: dual coding; Almanca karşılığı: duale Kodierung. İkili kodlama, sözel bilgiyle görsel-imgesel temsilin öğrenme ve hatırlamada farklı ama bağlantılı yollar sunabileceğini savunan kuramsal yaklaşımdır. Bir kavramı hem sözcüklerle açıklamak hem anlamlı bir çizimle ilişkilendirmek bazen hatırlamayı destekler. Her metne rastgele resim eklemek aynı etkiyi garanti etmez; görselin konuyla ilişkisi önemlidir.
Allan Paivio'nun ikili kodlama kuramı, bilişsel süreçlerde sözel ve sözel olmayan temsil biçimleri arasındaki ilişkiyi açıklamak için geliştirilmiştir. Örneğin bir bitkinin bölümlerini yalnız adlarıyla öğrenmek ile adları parçaların gösterildiği şemayla eşleştirmek farklı deneyimlerdir. Bower'ın imgelerle ilişkili öğrenme araştırması da zihinsel görüntünün öğeler arasında bağlantı kurma işlevini tartışır. Ancak bu yaklaşım “görsel öğrenen öğrenciler sadece resim görmeli” gibi popüler öğrenme stili iddialarının kanıtı değildir. Karmaşık ve alakasız görseller bazen gereksiz işlem yükü yaratabilir. İkili kodlamada asıl mesele, iki sunum biçiminin aynı anlamı kurmaya katkıda bulunmasıdır.
Bir hücrenin yapısını anlatan paragrafı okurken çekirdeğin konumunu açıkça gösteren çizime bakarsan sözcük ile görselin ilişkisini kurarsın. Buna karşılık metnin yanına yalnız dekoratif bir stok fotoğraf eklemek kavramın anlaşılmasına yardımcı olmayabilir.
İkili kodlamayı “iki kez yazmak” ya da “her sayfada mutlaka resim bulunmalı” şeklinde anlamak yanlıştır. Öğrenme hedefiyle bağlantısız görseller dikkat dağıtabilir. Ayrıca bireyleri değişmez görsel-işitsel öğrenme tiplerine ayırmak bu kuramdan otomatik olarak çıkmaz.