Hakem değerlendirmesi nedir?
Hakem değerlendirmesi (İngilizce: peer review; Almanca: Peer-Review-Verfahren). Hakem değerlendirmesi, bilimsel bir metnin yayın kararı öncesinde alan bilgisi olan kişiler tarafından eleştirel biçimde incelenmesidir. Hakemler yöntem, açıklık, etik ve yorumların kanıtla uyumu hakkında görüş bildirebilir. Ancak hakemli dergide yayımlanmış olmak, bulguların kesin doğrulandığı veya hata bulunmadığı anlamına gelmez. Yayın kararı editörün sorumluluğundadır.
Kavramı anlamak
Hakemlik tek kör, çift kör, açık veya başka düzenlerde yürütülebilir. Bazı dergiler hakem raporlarını yayımlar, bazıları gizli tutar. İyi değerlendirme soruların daha açık yazılmasını, ek analiz istenmesini veya iddiaların sınırlandırılmasını sağlayabilir. Bununla birlikte hakemler her ham veriyi yeniden hesaplamayabilir ve her hatayı fark etmeleri beklenemez.
Bir hakem araştırmanın yalnız iki okuldan veri topladığını görüp “ülkedeki bütün öğrenciler” sonucunu aşırı bulabilir; yazarlar genelleme cümlesini sınırlandırarak metni düzeltebilir.
Derginin ismi veya etki faktörü, tek makalenin yöntem kalitesini ölçmez. Yayın sonrası düzeltmeler, eleştiriler ve yeni çalışmalar da bilimsel değerlendirmenin parçasıdır.
Kaynakça
- International Committee of Medical Journal Editors (2026). Recommendations for the Conduct, Reporting, Editing, and Publication of Scholarly Work in Medical Journals. Kaynağı aç