Tanım ve kapsam
Geriye dönük bellek (İngilizce: retrospective memory; Almanca: retrospektives Gedächtnis). Geriye dönük bellek, daha önce yaşanmış olayların veya öğrenilmiş bilgilerin sonradan hatırlanmasıyla ilgili bellek işlevlerini anlatır. Dün yapılan konuşmayı anımsamak veya bir bilgiyi sınavda geri çağırmak bu kapsama girebilir. Gelecekte yapılacak bir işi uygun zamanda hatırlama ise ileriye dönük bellek olarak ayrıca incelenir. İki süreç birbiriyle ilişkili olmakla birlikte özdeş değildir.
Bir öğrenci geçen hafta öğrendiği kavramın tanımını söylemeye çalıştığında geriye dönük bellek kullanır. Bu bellek türü tek bir sistemden ibaret değildir: bilgiye dayalı semantik hatırlama ve kişisel olaylara dayalı epizodik hatırlama farklı yönler taşır. Geriye dönük bellek görevleri serbest hatırlama, ipuçlu hatırlama veya tanıma biçiminde düzenlenebilir. Her biçim farklı koşullarda daha kolay ya da daha zor olabilir.
Somut örnek
Bir arkadaşın geçen ay nerede buluştuğunuzu hatırlamak olayla ilgili geriye dönük belleğe; “Ankara Türkiye’nin başkentidir” bilgisini söylemek genel bilgi belleğine örnektir.
Bir anıyı hatırlayamamak, onun mutlaka bilinçdışına bastırıldığını göstermez. Kodlama, ipuçları ve zaman gibi çok sayıda etken vardır.