Düzenleyici değişken nedir?
Düzenleyici değişken (İngilizce: moderator variable; Almanca: Moderatorvariable). Düzenleyici değişken, iki değişken arasındaki ilişkinin gücünün veya yönünün hangi koşullarda değiştiğini gösteren özelliktir. Örneğin iş yüküyle tükenmişlik arasındaki bağlantı sosyal destek düzeyine göre farklılaşabilir. Düzenleyici bir etkileşimi araştırmak, gruplar arasında fark olabileceğini sınar; tek başına herkes için geçerli bir kişilik özelliği veya nedensellik sonucunu kanıtlamaz.
Kavramı anlamak
Düzenleyicilik analizinde tek tek değişkenlerin ortalama etkileri kadar etkileşim terimi de incelenebilir. Örneğin sınav kaygısıyla başarı arasındaki ilişki farklı sınav türlerinde aynı olmayabilir. “Farklı görünüyor” diyebilmek için alt grupların güven aralıkları ve örneklem büyüklükleri de önem taşır. Küçük alt gruplardan büyük genellemeler üretmek yanıltıcı olabilir.
Sınıf içi geri bildirimin motivasyonla ilişkisi, öğrencinin başlangıçta yüksek mi düşük mü öz yeterlik bildirdiğine göre değişiyorsa öz yeterlik düzenleyici rol oynuyor olabilir.
Bir değişkenin yalnız yüksek puanlı kişilerde anlamlı, diğerlerinde anlamsız bulunması etkileşimin kanıtı değildir. Gruplar arasındaki etki farkı doğrudan sınanmalıdır.
Kaynakça
- Baron R. M., Kenny D. A. (1986). The moderator-mediator variable distinction in social psychological research: conceptual, strategic, and statistical considerations. Kaynağı aç
- Wasserstein R. L., Lazar N. A. (2016).Kaynağı aç