Çoklu karşılaştırma nedir?
Çoklu karşılaştırma (İngilizce: multiple comparisons; Almanca: Mehrfachvergleiche). Çoklu karşılaştırma, aynı veri üzerinde birden fazla hipotez testi veya grup karşılaştırması yapılmasıdır. Sınanan soru sayısı arttıkça, gerçek bir fark olmasa bile tesadüfen küçük p değerleri bulma olasılığı artabilir. Düzeltme yöntemleri bu riski yönetmeye çalışır; ancak uygun yöntem araştırmanın amacı ve testlerin yapısıyla birlikte değerlendirilmelidir.
Kavramı anlamak
Örneğin 20 farklı belirti, alt grup veya zaman noktası ayrı ayrı inceleniyorsa yalnız dikkat çekici sonucu haberleştirmek yanıltıcı olabilir. Ailewise hata oranı ve yanlış keşif oranı farklı kontrol hedefleridir. Benjamini–Hochberg yaklaşımı yanlış keşif oranını denetlemeyi amaçlarken Bonferroni daha farklı bir hata tanımına odaklanır. Analizlerin önceden belirlenip belirlenmediği belirleyicidir.
On ayrı ders çalışma yönteminin her biri diğerleriyle sınanıyor; yalnız tek bir “anlamlı” sonuç duyuruluyorsa gerçekte kaç test yapıldığına bakmadan o sonucu değerlendirmek güçleşir.
Çoklu test düzeltmesi her koşulda tek doğru yöntem değildir. Planlanmış birincil sonuç ile keşif amaçlı ikincil analizler aynı şekilde yorumlanmamalıdır.
Kaynakça
- Benjamini Y., Hochberg Y. (1995). Controlling the False Discovery Rate: A Practical and Powerful Approach to Multiple Testing. Kaynağı aç
- Wasserstein R. L., Lazar N. A. (2016).Kaynağı aç