Dışsal motivasyon

Dışsal motivasyon, bir davranışın etkinliğin kendisinden ayrı bir sonuç, beklenti veya amaç nedeniyle yapılmasıdır. Not almak, bir yeterlik belgesi…

Dışsal motivasyon nedir?

Dışsal motivasyon (extrinsic motivation; Almanca: extrinsische Motivation): bir davranışın etkinliğin kendisinden ayrı bir sonuç, beklenti veya amaç nedeniyle yapılmasıdır. Not almak, bir yeterlik belgesi kazanmak veya başkalarının beklentisini karşılamak buna örnektir. Bütün dışsal güdüler aynı ölçüde baskıcı değildir; kişi bazı görevleri kendi değerleriyle uyumlu bulduğu için de isteyerek yerine getirebilir.

Öz belirleme kuramı dışsal motivasyonu basitçe “kötü motivasyon” olarak ele almaz. Yalnız ceza korkusuyla yapılan iş ile kişiye anlamlı gelen bir meslek hedefi için yapılan çalışma aynı deneyim değildir. İkisi de etkinlik dışı bir amaca bağlanabilir, fakat kişinin özerklik duygusu farklıdır.

Dışsal motivasyonun kontrollü ve daha fazla içselleştirilmiş biçimlerini ayırmak, eğitim önerilerini daha gerçekçi kılar. Sonuçlar değerlendirilirken yalnız “ödül var mı?” sorusu değil, kişinin görevi ne ölçüde benimsediği de düşünülmelidir.

Bir öğrenci yabancı dil alıştırmasını oyun gibi bulmasa da gelecekte yurtdışında çalışmayı önemsediği için düzenli tekrar yapabilir.

Dışsal motivasyonun varlığından otomatik olarak öğrenmenin yüzeysel olduğu sonucu çıkarılamaz. Etkinliğin anlamı ve düzenleniş biçimi önemlidir.

Kaynak

  • Richard M.

Kaynaklar ve yayın bilgisi

Uzman kontrolü: Henüz tamamlanmadı. Kaynaklar ve yöntemler ayrıca incelenmelidir.

Kaynakça

  1. Richard M. Ryan ve Edward L. Deci (2000). Intrinsic and Extrinsic Motivations: Classic Definitions and New Directions Orijinal kaynak

Sık sorulan sorular

Bir işi sadece not almak için yapmak her zaman zararlı mıdır?

Hayır. Not hedefi, bir öğrencinin çalışmaya başlamasında rol oynayabilir; fakat tek başına öğrenmenin iyi ya da kötü olacağını belirlemez. Asıl mesele hedefin kişiye ne kadar anlamlı geldiği, çalışma yöntemi ve yoğun baskı hissedip hissetmediğidir. Sınava hazırlanırken not isteyen biri konuyu derinlemesine anlamaya da çalışabilir. Eğitim ortamında yalnız sonucu ödüllendirmek yerine ilerlemeye ve anlamaya dönük geri bildirim vermek yararlı bir yaklaşım olabilir. Yine de tüm öğrencilerin aynı ödüle aynı tepkiyi vereceği varsayılmamalıdır. Görevin gerekliliğini öğrenciye açıklamak, yalnız ödül ve cezadan ibaret olmayan dışsal güdüleri anlamaya yardım edebilir.

İlgili okumalar

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tanı veya tedavi önerisi değildir.