Faktör analizi bir psikoloji ölçeğinde neyi gösterir?

Faktör analizi, maddelerin yanıtları arasında ortak bir düzen olup olmadığını araştırır. Bir ankette bazı sorular birbirine daha çok benzer biçimde…

Faktör analizi bir psikoloji ölçeğinde neyi gösterir?

Faktör analizi, maddelerin yanıtları arasında ortak bir düzen olup olmadığını araştırır. Bir ankette bazı sorular birbirine daha çok benzer biçimde yanıtlanabilir ve bu soruların ortak bir boyutu temsil edip etmediği sınanabilir. Ancak bulunan boyuta “kaygı”, “öz güven” veya başka bir isim vermek araştırmacının kuramsal yorumudur; hesaplama bunu tek başına doğrulamaz. Açımlayıcı faktör analizi olası yapıları araştırırken doğrulayıcı faktör analizi önceden belirlenen bir modeli değerlendirir. İyi bir raporda örneklem, madde türü, faktör sayısı seçimi ve modelin sınırlılıkları bulunmalıdır. Ayrıca faktör yapısı başka gruplarda da incelenmelidir. Tek analizden hareketle ölçeğin kesin olarak geçerli olduğu söylenmez.

Konuyu daha ayrıntılı öğrenmek için sözlükteki Faktör analizi maddesine bakabilirsiniz.

Kaynaklar

  • C. A. C.Kaynak
  • Leandre R. Fabrigar; Duane T. Wegener; Robert C. MacCallum; Erin J. Strahan (1999). Evaluating the use of exploratory factor analysis in psychological research. Kaynak
  • Kaynak

Kaynaklar ve yayın bilgisi

Uzman kontrolü: Henüz tamamlanmadı. Kaynaklar ve yöntemler ayrıca incelenmelidir.

Kaynakça

  1. C. A. C. Prinsen ve diğerleri (2018). COSMIN guideline for systematic reviews of patient-reported outcome measures Orijinal kaynak
  2. Leandre R. Fabrigar; Duane T. Wegener; Robert C. MacCallum; Erin J. Strahan (1999). Evaluating the use of exploratory factor analysis in psychological research Orijinal kaynak
  3. Alberto Stefana ve diğerleri (2025). Psychological, psychiatric, and behavioral sciences measurement scales: best practice guidelines for their development and validation Orijinal kaynak

Sık sorulan sorular

Faktör analizi bir psikoloji ölçeğinde neyi gösterir?

Faktör analizi, maddelerin yanıtları arasında ortak bir düzen olup olmadığını araştırır. Bir ankette bazı sorular birbirine daha çok benzer biçimde yanıtlanabilir ve bu soruların ortak bir boyutu temsil edip etmediği sınanabilir. Ancak bulunan boyuta “kaygı”, “öz güven” veya başka bir isim vermek araştırmacının kuramsal yorumudur; hesaplama bunu tek başına doğrulamaz. Açımlayıcı faktör analizi olası yapıları araştırırken doğrulayıcı faktör analizi önceden belirlenen bir modeli değerlendirir. İyi bir raporda örneklem, madde türü, faktör sayısı seçimi ve modelin sınırlılıkları bulunmalıdır. Ayrıca faktör yapısı başka gruplarda da incelenmelidir. Tek analizden hareketle ölçeğin kesin olarak geçerli olduğu söylenmez.

İlgili okumalar

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tanı veya tedavi önerisi değildir.