Doğrulayıcı faktör analizi iyi çıkarsa ölçek kesin geçerli mi?
Hayır. Doğrulayıcı faktör analizi, önceden belirlenmiş madde–faktör düzeninin eldeki verilerle ne kadar uyumlu olduğunu değerlendirir. Bu önemli bir…
Doğrulayıcı faktör analizi iyi çıkarsa ölçek kesin geçerli mi?
Hayır. Doğrulayıcı faktör analizi, önceden belirlenmiş madde–faktör düzeninin eldeki verilerle ne kadar uyumlu olduğunu değerlendirir. Bu önemli bir yapı geçerliği kanıtıdır, fakat tek kanıt değildir. Uyum indeksleri, örneklem büyüklüğü, maddelerin yanıt özellikleri ve alternatif modeller birlikte düşünülmelidir. Aynı ölçek başka yaş veya dil grubunda farklı işleyebilir. Üstelik model istatistiksel olarak iyi uyum gösterse bile bazı maddeler hedeflenen kavramın önemli yönlerini kapsamıyor olabilir. Araştırmacının ölçeğin amacı, içerik geçerliği ve diğer ölçümlerle ilişkileri hakkında da bilgi sunması gerekir. Bu nedenle “model uydu” ile “ölçek her koşulda geçerlidir” ifadeleri eşit değildir.
Konuyu daha ayrıntılı öğrenmek için sözlükteki Doğrulayıcı faktör analizi maddesine bakabilirsiniz.
Uzman kontrolü: Henüz tamamlanmadı. Kaynaklar ve yöntemler ayrıca incelenmelidir.
Kaynakça
C. A. C. Prinsen ve diğerleri (2018). COSMIN guideline for systematic reviews of patient-reported outcome measures Orijinal kaynak
Alberto Stefana ve diğerleri (2025). Psychological, psychiatric, and behavioral sciences measurement scales: best practice guidelines for their development and validation Orijinal kaynak
Sık sorulan sorular
Doğrulayıcı faktör analizi iyi çıkarsa ölçek kesin geçerli mi?
Hayır. Doğrulayıcı faktör analizi, önceden belirlenmiş madde–faktör düzeninin eldeki verilerle ne kadar uyumlu olduğunu değerlendirir. Bu önemli bir yapı geçerliği kanıtıdır, fakat tek kanıt değildir. Uyum indeksleri, örneklem büyüklüğü, maddelerin yanıt özellikleri ve alternatif modeller birlikte düşünülmelidir. Aynı ölçek başka yaş veya dil grubunda farklı işleyebilir. Üstelik model istatistiksel olarak iyi uyum gösterse bile bazı maddeler hedeflenen kavramın önemli yönlerini kapsamıyor olabilir. Araştırmacının ölçeğin amacı, içerik geçerliği ve diğer ölçümlerle ilişkileri hakkında da bilgi sunması gerekir. Bu nedenle “model uydu” ile “ölçek her koşulda geçerlidir” ifadeleri eşit değildir.