Tanım ve kapsam
Stroop etkisi (İngilizce: Stroop effect; Almanca: Stroop-Effekt). Stroop etkisi, yazılı bir sözcüğün anlamıyla sözcüğün yazıldığı mürekkep rengi uyuşmadığında rengi adlandırmanın zorlaşmasıyla ortaya çıkan deneysel girişim etkisidir. Okumaya ilişkin otomatikleşmiş süreçler, dikkat gerektiren renk söyleme göreviyle çatışabilir. Etkinin büyüklüğü görev tasarımına ve katılımcı özelliklerine göre değişebilir; tek başına kişinin iradesini veya zekâsını ölçmez.
Klasik örnekte “MAVİ” sözcüğü kırmızı mürekkeple yazılır ve kişiden kelimeyi okumak yerine mürekkebin rengini söylemesi istenir. Uyumsuz koşullarda yanıt süresi genellikle uzar. J. Ridley Stroop’un 1935 tarihli çalışması bu tür girişimi sistematik biçimde incelemiştir. Deneyler bilişsel kontrol ve otomatik işlem süreçlerini araştırmada kullanılır. Ancak bir kişinin tek denemedeki yavaşlığı klinik tanı veya genel dikkat kapasitesinin kesin ölçüsü değildir.
Somut örnek
“YEŞİL” sözcüğünü mavi renkle yazıp mürekkebi adlandırmasını istediğimiz kişi, sözcüğü okuma eğilimi nedeniyle bir an duraksayabilir. Deneysel karşılaştırma birden fazla uyumlu ve uyumsuz denemeye dayanır.
Stroop etkinliğinin eğlenceli bir internet sürümündeki tek puanından dikkat eksikliği, depresyon veya başka bir klinik sonuç çıkarılamaz.
Kaynaklar
- J. Ridley Stroop (1935). Studies of interference in serial verbal reactions. Kaynak