Okul aidiyeti nedir?
Okul aidiyeti (school belonging; Almanca: schulisches Zugehörigkeitsgefühl): öğrencinin okulda kabul gördüğünü, başkalarıyla bağ kurabildiğini ve okul topluluğunun bir parçası olduğunu hissetmesidir. Yalnızca ders notları veya arkadaş sayısıyla ölçülmez. Öğretmen ilişkileri, akran deneyimleri ve okul iklimiyle bağlantılıdır. Aidiyetin zayıf olması öğrencinin karakterindeki eksikliği göstermez; sosyal çevreye ilişkin önemli bir deneyimdir.
PISA araştırmalarında aidiyet, öğrencilerin kendini dışlanmış hissedip hissetmediği, arkadaş edinme ve okulda kendine yer bulma gibi sorularla incelenir. Bu öz bildirimler, okul ikliminin önemli bir yönünü gösterir; ancak bir anket yanıtından düşük notların doğrudan nedenini çıkaramayız. Öğrencinin duyulduğunu hissetmesi, akranların dışlayıcı davranışlarının azaltılmasıyla birlikte ele alınmalıdır.
PISA’nın okul aidiyeti göstergesi öğrencilerin öz bildirimlerine dayanır. Bu veriler ülkeler ve okullar arasında karşılaştırma yapmaya yardım eder; tek başına okulun her öğrenci için aynı etkiye sahip olduğunu kanıtlamaz. Okul düzeyindeki bağlantılar bireysel öğrenciler için kesin neden sayılmaz.
Yeni okula geçen bir öğrenci teneffüste nereye oturacağını bilemez. Bir sınıf arkadaşının onu grup çalışmasına davet etmesi, o gün için küçük ama anlamlı bir aidiyet deneyimi yaratabilir.
Okul aidiyeti yüksek diye her gün mutlu olunmaz; düşük diye de öğrenci “uyumsuz” ilan edilmez. Aidiyet, birey ile çevre arasındaki ilişkidir.
Kaynak
- OECD (2019), PISA 2018 Results (Volume III): Sense of belonging at school. https://www.oecd.org/en/publications/pisa-2018-results-volume-iii_acd78851-en/full-report/component-15.html