Körleme ne demek?
Körleme (blinding veya masking; Almanca: Verblindung), araştırmada belirli kişilerin hangi katılımcının hangi koşulda bulunduğunu bilmemesini sağlayan yöntemdir. Amaç, beklentilerin davranışı, değerlendirmeyi veya sonuçların kaydını etkilemesini azaltmaktır. Katılımcı, uygulayıcı ve sonuç değerlendiricisinin hangilerinin grup bilgisini bilmediği araştırma raporunda açıkça belirtilmelidir. Kullanılan tasarım önemlidir.
Kimler körlenebilir?
Katılımcılar, uygulamayı yapan kişiler veya sonucu değerlendiren bağımsız gözlemciler farklı biçimlerde körlenebilir. “Tek kör” gibi etiketler tek başına yeterince açık değildir; kimin hangi bilgiden habersiz olduğu yazılmalıdır.
Bir eğitim araştırması örneği
Yeni öğretim programının hangi sınıfta uygulandığını test kâğıtlarını puanlayan kişinin bilmemesi değerlendirme yanlılığını azaltabilir. Buna karşın dersi veren öğretmenin kullanılan yöntemi bilmemesi çoğu zaman mümkün değildir.
Rastgele atamadan farkı
Rastgele atama grupların oluşturulma süreciyle, körleme ise grup bilgisi öğrenildiğinde oluşabilecek beklenti ve değerlendirme etkileriyle ilgilidir. Biri yapılmış diye diğerinin de yapıldığı varsayılmaz.
Kaynak: ClinicalTrials.gov (2026), ClinicalTrials.gov Glossary Terms. https://clinicaltrials.gov/study-basics/glossary.