Çift kör çalışma ne demek?
Çift kör çalışma (double-blind study; Almanca: Doppelblindstudie), belirlenmiş iki tarafın, çoğunlukla katılımcılar ile müdahale hakkında bilgi sahibi olabilecek araştırma ekibinin, grup atamasından habersiz tutulduğu deneysel düzendir. Hangi iki tarafın körlendiği açıkça yazılmalıdır; terimin farklı çalışmalarda değişik kullanılabilmesi nedeniyle yalnız “çift kör” ifadesi yeterli raporlama sayılmaz.
Ne zaman uygulanabilir?
Benzer görünümlü iki uygulamanın karşılaştırıldığı deneylerde koşulu gizlemek mümkün olabilir. Ancak bir psikoterapi oturumunda terapist hangi yöntemi uyguladığını çoğu zaman bilir; bu tür çalışmalarda bağımsız sonuç değerlendiricisinin körlenmesi tercih edilebilir.
İyi bir rapor ne söyler?
Çalışmada kimin hangi bilgiye erişmediği, gizliliğin nasıl korunduğu, hangi aşamada kaldırılabildiği ve kırılma olup olmadığı açıklanmalıdır. CONSORT 2025, basit etiketler yerine açık yöntem raporlamasını önemser.
Tek başına kalite belgesi değil
Çift kör bir deneyde yine de kötü rastgele atama, seçici veri raporlama veya yüksek katılımcı kaybı bulunabilir. Yöntemlerin ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekir.
Kaynak: Hopewell, S. ve arkadaşları (2025), CONSORT 2025 statement: updated guideline for reporting randomised trials. https://doi.org/10.1136/bmj-2024-081123.