Tanım ve kapsam
Duygusal tükenme (İngilizce: emotional exhaustion; Almanca: emotionale Erschöpfung). Duygusal tükenme, kişinin uzun süren talepler karşısında duygusal enerjisinin azaldığını, kendini yıpranmış ve toparlanmakta zorlanır hissettiği yaşantıyı anlatır. İş, bakım verme veya yoğun ilişkisel sorumluluklarda gündeme gelebilir. Tek başına bir tanı değildir; yorgunluğun kaynağı, süresi ve günlük işlevlere etkisi farklı nedenlerle değerlendirilmelidir.
Duygusal tükenme günlük dilde “hiç kimseye cevap verecek hâlim yok” şeklinde ifade edilebilir. Ancak birkaç yoğun günün ardından yorgun hissetmek ile uzun süredir devam eden bir tükenmişlik örüntüsü aynı değildir. İşe özgü tükenmişlik kavramı ayrıca farklı tanımlanır; iki terim bire bir eşitlenmemelidir.
Ailede herkesin sorununu çözmeye çalışan bir kişi akşam olduğunda telefon çalmasına bile tahammül edemediğini fark edebilir. Bu örnek duygu durumunu anlatır; nedenin ne olduğunu tek başına kanıtlamaz.
Uyku sorunları, sağlık durumları, iş koşulları ve sosyal destek birlikte ele alınmalıdır. Yoğun, kalıcı veya işlevi bozan belirtilerde bir sağlık uzmanı ile görüşmek uygundur.
İlgili soru
Duygusal tükenme ile sıradan yorgunluğu nasıl ayırırım?