Duygusal geçersizleştirme

Duygusal geçersizleştirme, bir kişinin hislerini küçümseyen, yok sayan ya da hissetme hakkını tartışmaya açan tepkileri anlatır. “Buna da üzülünür mü?” gib

Tanım ve kapsam

Duygusal geçersizleştirme (İngilizce: emotional invalidation). Duygusal geçersizleştirme, bir kişinin hislerini küçümseyen, yok sayan ya da hissetme hakkını tartışmaya açan tepkileri anlatır. “Buna da üzülünür mü?” gibi sözler buna örnek olabilir. Her anlaşmazlık geçersizleştirme değildir; bazen kişi duyguyu kabul ederken olayın yorumuna katılmayabilir. Önemli olan konuşmanın tekrar eden örüntüsüdür.

Birinin “Abartıyorsun” demesi yalnızca içeriğe itiraz olarak değil, duygusal deneyimin reddi olarak duyulabilir. Ancak bağlam belirleyicidir: kişi yorgun olabilir, yanlış sözcük seçmiş olabilir veya tartışmanın başka bir kısmını eleştiriyor olabilir. Etkiyi anlamak için tek cümleden çok iletişimin nasıl sürdüğüne bakılır.

“Sunumdan önce çok gerildim” diyen öğrenciye “Ne var canım, saçmalama” cevabı yerine “Gerginlik yaşamışsın; hangi kısım daha zor geldi?” sorusu daha açık bir kapı bırakır.

Bir duygunun kabul edilmesi, iddianın doğruluğunun kabulü değildir. “İncinmiş olabilirsin; söylediklerimi böyle kastetmedim” gibi iki düşünce aynı anda ifade edilebilir. Etiketler yerine somut davranışları konuşmak daha açıklayıcıdır.

İlgili soru

Duygularım küçümsendiğinde bunu nasıl adlandırabilirim?

Kaynaklar ve yayın bilgisi

Uzman kontrolü: Henüz tamamlanmadı. Kaynaklar ve yöntemler ayrıca incelenmelidir.

Kaynakça

Laurenceau, J.-P.; Barrett, L. F.; Pietromonaco, P. R. (1998). Intimacy as an interpersonal process: the importance of self-disclosure, partner disclosure, and perceived partner responsiveness in interpersonal exchanges Orijinal kaynak
Graham, S. M. ve ark. (2008). The positives of negative emotions: willingness to express negative emotions promotes relationships Orijinal kaynak

Sık sorulan sorular

Duygularım küçümsendiğinde bunu nasıl adlandırabilirim?

Duygularınız tekrar tekrar “saçma”, “abartı” veya “önemsiz” diye karşılanıyorsa bunu duygusal geçersizleştirme olarak düşünebilirsiniz. Yine de tek bir ifadenin kişiyi ya da ilişkiyi tanımlamaya yetmediğini unutmayın. Örneğin “Üzüldüm” dediğinizde karşı tarafın hemen gerekçe tartışmasına girmesi, duygunuzun duyulmadığı hissini doğurabilir. “Olayı nasıl gördüğümüz farklı olabilir; önce üzüldüğümü duymanı istiyorum” demek, ihtiyacı somutlaştırır. Karşınızdakinin bu bilgiyle ne yaptığı da önemlidir. Sürekli aşağılama, tehdit veya korkutma varsa meseleyi yalnızca iletişim tekniği olarak görmeyin; güvenlik ve dış destek öncelik kazanır. Bu açıklama bir ilişki hakkında uzaktan hüküm vermez.

İlgili okumalar

Duygularım küçümsendiğinde bunu nasıl adlandırabilirim?

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tanı veya tedavi önerisi değildir.