Ben dili

Ben dili, kişiyi suçlayıcı bir genelleme yapmak yerine kendi gözlemini, duygusunu ve ihtiyacını ifade etmeye odaklanan iletişim biçimidir. “Sen hep böylesi

Tanım ve kapsam

Ben dili (İngilizce: I-statements; Almanca: Ich-Botschaften). Ben dili, kişiyi suçlayıcı bir genelleme yapmak yerine kendi gözlemini, duygusunu ve ihtiyacını ifade etmeye odaklanan iletişim biçimidir. “Sen hep böylesin” yerine “Sözüm kesildiğinde kendimi duyulmamış hissediyorum” demek buna örnektir. Bu ifade tekniği sihirli çözüm değildir; söyleniş biçimi ve ilişkinin güvenliği sonucu etkiler.

Ben dili, cümlenin sadece “ben” sözcüğüyle başlamasından ibaret değildir. “Ben senin bencil olduğunu düşünüyorum” cümlesi yine karşı tarafa kişilik etiketi yapıştırabilir. Daha somut bir ifade, ne olduğunun ve kişinin neye ihtiyaç duyduğunun ayırt edilmesini sağlar.

Öğrenci, grup çalışmasında “Hiç yardım etmiyorsun” yerine “Sunumun hazırlığında yalnız kaldım; görevleri bugün paylaşalım mı?” diyebilir. Böylece tartışılabilir bir olay ve beklenti ortaya çıkar.

Saygılı iletişim tekniği, karşı tarafın mutlaka iyi niyetle karşılık vereceğini garanti etmez. İstismar veya korkutma yaşanıyorsa sorumluluk yalnızca daha düzgün cümle kuran kişiye yüklenmemelidir.

İlgili soru

Ben dili kullanmak karşı tarafın savunmaya geçmesini engeller mi?

Kaynaklar ve yayın bilgisi

Uzman kontrolü: Henüz tamamlanmadı. Kaynaklar ve yöntemler ayrıca incelenmelidir.

Kaynakça

Laurenceau, J.-P.; Barrett, L. F.; Pietromonaco, P. R. (1998). Intimacy as an interpersonal process: the importance of self-disclosure, partner disclosure, and perceived partner responsiveness in interpersonal exchanges Orijinal kaynak
Gottman, J. M.; Levenson, R. W. (1992). Marital processes predictive of later dissolution: behavior, physiology, and health Orijinal kaynak

Sık sorulan sorular

Ben dili kullanmak karşı tarafın savunmaya geçmesini engeller mi?

Garanti etmez. Ben dili, suçlama yerine somut yaşantıyı anlatmayı kolaylaştırabilecek bir çerçevedir. “Sen hiç dinlemiyorsun” yerine “Konuşurken sözüm kesildiğinde kendimi duyulmamış hissediyorum” demek, tartışmanın odağını kişilik yargısından belirli davranışa taşıyabilir. Ancak karşınızdaki kişi yine de savunmaya geçebilir veya söylediklerinize katılmayabilir. Ayrıca “Ben senin kötü biri olduğunu düşünüyorum” cümlesi “ben” ile başlasa bile suçlayıcıdır. Etkinlik yalnız sözcük seçiminde değil, zamanlama, ses tonu, karşılıklı saygı ve olguların konuşulmasındadır. Bir ilişkide tehdit ya da korkutma varsa doğru cümle kurma sorumluluğunu tek tarafa yüklemek adil değildir. İletişim tekniği güvenliğin yerini tutmaz.

İlgili okumalar

Ben dili kullanmak karşı tarafın savunmaya geçmesini engeller mi?

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tanı veya tedavi önerisi değildir.