Özgüllük (test) nedir?
Özgüllük (test) (İngilizce: specificity; Almanca: Spezifität). Özgüllük, referans ölçüte göre incelenen duruma sahip olmayan kişiler arasında testin ne kadarını negatif sınıflandırdığını gösterir. Yüksek özgüllük yanlış pozitif sayısını azaltmaya yardımcı olabilir; ancak negatif sonuç alan herkesin kesinlikle sağlıklı olduğu anlamına gelmez. Özgüllük, duyarlılıktan farklı bir payda üzerinden hesaplanır ve eşik seçimiyle değişebilir.
Kavramı anlamak
Test performansı incelenirken “durum var” ve “durum yok” gruplarının hangi kuralla belirlendiği açık olmalıdır. Özgüllüğü artırmak üzere kesme noktasını değiştirmek duyarlılığı azaltabilir. Kullanılacak denge, testin tarama, ileri değerlendirme veya araştırma amacıyla kullanılmasına göre değişir. Yüksek özgüllük tek başına testin her ortamda uygun olduğunu kanıtlamaz.
Referans değerlendirmesine göre 100 kişide ilgili durum yoksa ve test 95 kişiyi negatif, beş kişiyi yanlış pozitif sınıflandırıyorsa özgüllük yüzde 95’tir. Bu sayı duruma sahip kişileri anlatmaz.
“Özgüllük yüzde 95; o hâlde negatif sonuç yüzde 95 güvenilir” yorumu yanlıştır. Negatif sonucun anlamı için duyarlılık ve durumun sıklığı da gerekir.
Kaynakça
- Bossuyt P. M., Reitsma J. B., Bruns D. E. ve ark. (2015).Kaynağı aç