İrade yanılgısı

İrade yanılgısı: tanımı, günlük örneği, bilimsel dayanakları ve sık karıştırılan noktalar.

İrade yanılgısı nedir?

İrade yanılgısı (İngilizce: willpower misconception [non-standard]) kavramı şöyle açıklanabilir: İrade yanılgısı, bu sözlükte davranış değişimini yalnızca kişinin irade gücüne bağlama hatasını anlatmak için kullanılan açıklayıcı bir başlıktır; yerleşik, standart bir klinik terim değildir. Davranışlar amaçların yanı sıra alışkanlık ipuçları, çevre, duygular ve kaynaklarla biçimlenebilir. Bir planın aksaması, doğrudan karakter eksikliği anlamına gelmez.

Gün sonunda telefonunu bırakamayan kişi, “iradem yok” demek yerine bildirimleri ve çalışma ortamını da inceleyebilir.

Bu başlığın tıpta tanı veya yerleşik bir ölçek adı olmadığı açıkça belirtilmelidir. Davranış değişimi literatüründeki alışkanlık ve hedef izleme bulgularını bir arada okumaya yarayan editoryal bir kavramsallaştırmadır.

Bunu bağımsız bir psikolojik sendrom ya da bilim insanlarının ortaklaşa kabul ettiği resmi terim olarak göstermek yanıltıcıdır.

İlgili soru

“İrade yanılgısı” bilimsel bir psikoloji terimi midir?

Bilimsel kaynak

Locke, E. A.; Latham, G. P. (2002). Building a practically useful theory of goal setting and task motivation: A 35-year odyssey. https://doi.org/10.1037/0003-066X.57.9.705

Kaynaklar ve yayın bilgisi

Uzman kontrolü: Henüz tamamlanmadı. Kaynaklar ve yöntemler ayrıca incelenmelidir.

Kaynakça

Wood, W.; Rünger, D. (2016). Psychology of Habit Orijinal kaynak
Locke, E. A.; Latham, G. P. (2002). Building a practically useful theory of goal setting and task motivation: A 35-year odyssey Orijinal kaynak

Sık sorulan sorular

“İrade yanılgısı” bilimsel bir psikoloji terimi midir?

Bu sözlükte “irade yanılgısı” ifadesi, her davranışı yalnız irade gücüne bağlama alışkanlığını eleştirmek için kullanılıyor; standart bir tanı ya da üzerinde uzlaşılmış teknik terim olarak sunulmamalıdır. Örneğin her akşam telefonda çok zaman geçirmek, sadece “iradesiz olmak” ile açıklanamaz. Bildirimlerin sıklığı, odanın düzeni, yorgunluk ve telefonun kişiye ne sağladığı da davranışta rol oynayabilir. Araştırma açısından daha kesin terimler alışkanlık, uygulama niyeti ve öz düzenlemedir. Bu nedenle sözlük maddesinin editoryal bir açıklama olduğu açıkça işaretlenmiştir.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tanı veya tedavi önerisi değildir.