Güvenli deney nedir?
Güvenli deney (İngilizce: safe behavioral experiment [editorial]) kavramı şöyle açıklanabilir: Güvenli deney, bu içerikte kişinin düşük riskli bir günlük varsayımını gözlemle sınamasına verilen editoryal addır; standart bir klinik müdahale protokolü değildir. Deneyin sınırı güvenliktir: sosyal, fiziksel veya psikolojik açıdan ciddi risk taşıyan durumlar rastgele denenmez. Amaç kesin sonuç bulmak değil, bir beklentiyle yaşanan olayın farkını kayıt altına almaktır.
“Hata yaparsam herkes bana kızar” düşüncesini sınamak için tehlikesiz bir bağlamda küçük bir soru sormak düşünülebilir; bunun bile kişi için uygunluğu değişir.
Klinik bilişsel davranışçı terapide davranış deneyleri belirli bir değerlendirme içinde kullanılabilir. Bu sözlükteki geniş gündelik tanım, uzman yönetimindeki müdahaleyle eşdeğer değildir.
Kendini tehlikeye atmak, travmatik bir anıyı zorla canlandırmak veya rıza dışı sosyal sınırları aşmak deney diye önerilemez.
İlgili soru
Gündelik gözlem ile klinik davranış deneyi arasındaki fark nedir?
Bilimsel kaynak
- Cuijpers, P. ve ark. (2026). Behavioral activation for depression: A comprehensive systematic review and meta-analysis. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2026.102783