Dürtüsellik nedir?
Dürtüsellik (İngilizce: impulsivity; Almanca: Impulsivität) kavramı şöyle açıklanabilir: Dürtüsellik, davranışın olası sonuçlarını yeterince değerlendirmeden hızlı tepki verme eğilimini tanımlayan çok boyutlu bir kavramdır. Farklı araştırmalarda motor tepkisellik, düşünmeden karar verme ve ödüle duyarlılık gibi farklı yönleri ölçülebilir. Tek bir acele karar, bir kişide kalıcı kişilik özelliği veya tanı bulunduğunu göstermez; bağlam önemlidir.
Arkadaşının mesajını kızgınlıkla hemen yanıtlayıp sonra pişman olan biri, belirli bir durumda hızlı tepki vermiş olabilir; bu tek olay genel bir etiket için yeterli değildir.
Dürtüsellik bir sıfat olarak kullanıldığında ölçülen boyutlar karışabilir. Bazı testler karar verme, bazıları dikkat veya tepkiyi durdurma süreçlerini inceler.
Dürtüsellik ile kendiliğindenlik aynı değildir; spontan davranış önceden düşünülmüş değerlerle uyumlu da olabilir.
İlgili soru
Tek bir acele karar dürtüsel bir kişiliği gösterir mi?
Bilimsel kaynak
- Bailey, A. J.; Romeu, R. J.; Finn, P. R. (2021). The problems with delay discounting: A critical review of current practices and clinical applications. https://doi.org/10.1017/S0033291721002282