Davranışsal kaçınma nedir?
Davranışsal kaçınma (İngilizce: behavioral avoidance; Almanca: Verhaltensvermeidung) kavramı şöyle açıklanabilir: Davranışsal kaçınma, rahatsız edici bulunabilecek durum, duygu veya düşüncelerle karşılaşmamak için bir etkinlikten uzak durma örüntüsüdür. Kaçınmak kimi zaman gerçek tehlikeden koruyan uygun bir seçimdir; sorun her kaçınmanın zararlı olduğunu varsaymaktır. Değerlendirmede kaçınılan durumun güvenliği, kısa vadeli rahatlama ve uzun vadeli etkiler birlikte önem taşır.
Toplantıda hata yapmaktan korkan birinin her seferinde söz almaması kısa vadede rahatlatabilir, fakat istediği katkıyı sunma fırsatını azaltabilir.
Koruyucu kaçınma ile işlevselliği kısıtlayan kaçınma aynı değildir. Tehlikeli bir ortamdan uzaklaşmak sağlıklı olabilir; amaç güvenlikten vazgeçirmek değildir.
Riskli bir duruma kendini zorla sokmak “kaçınmayı yenmek” değildir. Klinik maruz bırakma yaklaşımları profesyonel planlama gerektirebilir.
İlgili soru
Kaçınma hangi durumda koruyucu, hangi durumda kısıtlayıcı olur?
Bilimsel kaynak
- Cuijpers, P. ve ark. (2026). Behavioral activation for depression: A comprehensive systematic review and meta-analysis. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2026.102783
- Steel, P. (2007). The nature of procrastination: A meta-analytic and theoretical review of quintessential self-regulatory failure. https://doi.org/10.1037/0033-2909.133.1.65