Alışkanlık oluşumu nedir?
Alışkanlık oluşumu (İngilizce: habit formation; Almanca: Gewohnheitsbildung) kavramı şöyle açıklanabilir: Alışkanlık oluşumu, bir davranışın benzer durumlarda tekrarlandıkça ilgili ipuçlarıyla daha otomatik bağlanması sürecidir. Süreç her kişide aynı hızda işlemez; davranışın karmaşıklığı ve çevresel tutarlılık önemlidir. Otomatikleşme, davranışın bilinçsizce ya da irade dışında gerçekleşmesi demek değildir; karar verme yükünün bazı anlarda azalması anlamına gelir.
Sabah kahvesinden sonra her gün kitabının iki sayfasını okuyan kişi, bir süre sonra fincanı gördüğünde kitabı da hatırlayabilir.
Lally ve arkadaşlarının günlük yaşam araştırması alışkanlıklaşmanın tek bir sabit süreyle tarif edilemeyeceğini gösteren örneklerden biridir. Tekrar ile süreklilik aynı şey değildir: her seferinde farklı koşulda yapılan iş daha az ipucu bağı kurabilir.
“Her alışkanlık 21 günde oluşur” gibi evrensel bir sınır güvenilir değildir. Bir gün atlamak da bütün ilerlemenin sıfırlandığını kanıtlamaz.
İlgili soru
Bir davranış ne zaman alışkanlık sayılır?
Bilimsel kaynak
- Lally, P.; van Jaarsveld, C. H. M.; Potts, H. W. W.; Wardle, J. (2010). How are habits formed: Modelling habit formation in the real world. https://doi.org/10.1002/ejsp.674