Yaşlanmak kayıpları, emekliliği, sağlık sorunlarını ve rollerdeki değişimleri beraberinde getirebilir. Bu değişimler üzüntü yaratabilir; ama uzun süren depresyon ya da kaygı, yaşlanmanın kaçınılmaz bir parçası değildir. İleri yaştaki birçok kişi ruhsal sorunlarını “yaştandır” diye geçiştirir; oysa bu sorunlar tedavi edilebilir.
Riski artıran durumlar
- Eş, arkadaş ya da yakın kaybı ve yas
- Yalnızlık ve sosyal izolasyon
- Kronik hastalıklar, ağrı, hareket kısıtlılığı
- Bakım verme yükü
- Birden fazla ilaç kullanımı ve ilaç etkileşimleri
- Alkol kullanımı
Gözden kaçabilen işaretler
İleri yaşta depresyon her zaman belirgin bir üzüntü olarak görünmez. Yorgunluk, uyku bozukluğu, iştah kaybı, ilgi kaybı, huzursuzluk, sık bedensel yakınmalar ya da unutkanlık ön planda olabilir. Depresyon bazen bunama (demans) ile karışabilir; tersine, bellek sorunları da depresyona eşlik edebilir. Bu yüzden değişiklikler bir hekim tarafından değerlendirilmelidir.
Neler yardımcı olur?
- Düzenli sosyal temas: aile, komşular, yaşlılara yönelik etkinlikler
- Hekimin önerdiği ölçüde düzenli fiziksel hareket
- Anlamlı bir uğraş ya da gönüllülük
- Kullanılan tüm ilaçların hekimle birlikte gözden geçirilmesi
- Psikoterapi ve gerektiğinde ilaç tedavisi: ileri yaşta da etkilidir
Yakınındaki yaşlı birinde içe kapanma, sürekli yorgunluk ya da umutsuzluk fark ediyorsan konuyu nazikçe açmak ve onu bir hekime yönlendirmek önemli bir destektir.
Acil durum: Kendine ya da bir başkasına zarar verme düşüncesi varsa ya da güvende değilsen hemen 112'yi ara veya en yakın acil servise git.