Stres, bedenimizin bir zorluğa ya da talebe verdiği tepkidir. Herkes stres yaşar; bir sınav, iş teslimi ya da tartışma bunu tetikleyebilir. Kısa süreli stres odaklanmaya ve harekete geçmeye yardım edebilir. Sorun, stresin uzun süre devam etmesi ve dinlenmeye fırsat kalmamasıdır.
Akut ve kronik stres
Akut stres kısa sürelidir ve durum geçince azalır. Kronik stres ise haftalar ya da aylar boyunca süren stresdir: maddi sıkıntılar, zor bir ilişki, ağır iş yükü ya da bakım verme gibi. Beden uzun süre alarm durumunda kaldığında bağışıklık, sindirim, uyku ve kalp-damar sistemi etkilenebilir.
Stresin işaretleri
- Baş ağrısı, kas gerginliği, sindirim sorunları
- Uyku sorunları, yorgunluk
- Sinirlilik, kaygı, ağlama isteği
- Odaklanmada güçlük, unutkanlık
- Yeme alışkanlıklarında değişim
- Alkol, sigara ya da madde kullanımında artış
Başa çıkma yolları
- Düzenli hareket: kısa yürüyüşler bile gerilimi azaltır.
- Nefes ve gevşeme egzersizleri, farkındalık çalışmaları.
- Uyku düzenini korumak.
- Yapılacakları önceliklendirmek, hayır diyebilmek.
- Güvendiğin biriyle konuşmak.
- Keyif aldığın bir uğraşa düzenli zaman ayırmak.
- Alkol ve kafeini sınırlamak.
Ne zaman destek almalı?
Stres uykunu, işini ya da ilişkilerini sürekli etkiliyorsa, baş etmek için alkol ya da maddeye yöneliyorsan, umutsuz hissediyorsan bir ruh sağlığı uzmanından destek almak iyi olur. Göğüs ağrısı, nefes darlığı gibi bedensel belirtiler ise önce tıbbi değerlendirme gerektirir.
Acil durum: Kendine ya da bir başkasına zarar verme düşüncesi varsa ya da güvende değilsen hemen 112'yi ara veya en yakın acil servise git.