PSİKOLOJİ MİTLERİ · BEYIN VE BILIŞ
İki dil bilmek otomatik olarak üstün dikkat ve hafıza sağlar mı?
“İki dil konuşan herkes bütün bilişsel testlerde tek dil konuşanlardan daha iyidir.”
İki dilliliğin bazı koşullarda avantajları incelenmiştir; fakat herkes için genel bir bilişsel üstünlük kanıtlanmadı.
Bu düşünce neden yaygın?
İki dil bilmenin iletişim, kültür ve eğitim açısından birçok yararı olabilir. Bilişsel kontrol testlerindeki olası üstünlük ise farklı bir bilimsel sorudur. Araştırmalar örneklem seçimine, yaş grubuna, görev türüne ve yayımlanma yanlılığına duyarlıdır.
Araştırmalar ne söylüyor?
Lehtonen ve arkadaşlarının yetişkin çalışmalarını birleştiren meta-analizinde, yayımlanma yanlılığı için düzeltmelerden sonra genel yürütücü işlev avantajına ilişkin kanıt kalmadı. Buna karşılık Ware ve arkadaşlarının meta-analizi bazı görev ve yaş gruplarında farklılıklar bildirdi. Bulgular birlikte okunduğunda genel ve koşulsuz bir üstünlük iddiası doğru değildir.
Neyi söyleyemeyiz?
Farklı sonuçlar bilimin çelişkisi olarak değil, hangi görev ve örneklemlerde hangi etkinin görüldüğünü ayırma gereği olarak düşünülmelidir.
GÜNLÜK YAŞAM İÇİN
Bu bilgiyi nasıl kullanabilirsin?
İkinci dili öğrenmeyi desteklemek için “herkesin zekâsını yükseltir” vaadine ihtiyaç yok.
Bilimsel kaynaklar
Yalnızca eser künyeleri ve bağlantıları sunulmuştur. Kaynak metinleri veya görseller kopyalanmamıştır.
Is bilingualism associated with enhanced executive functioning in adults?
Lehtonen ve ark. · 2018 · Meta-analiz
DOI: 10.1037/bul0000142
Meta-Analysis Reveals a Bilingual Advantage That Is Dependent on Task and Age
Ware, Kirkovski ve Lum · 2020 · Meta-analiz